Wanneer de dag even nacht wordt
Op reis naar de eclips van 2026
Van 7 tot 16 augustus neemt reisleider John Everaert je mee naar Midden-Spanje voor een reis met een wel heel bijzonder hoogtepunt: een totale zonsverduistering. Voor deze unieke ervaring werkt Davidsfonds Cultuurreizen samen met Volkssterrenwacht Urania, die de groep voorbereidt op het fenomeen en ter plaatse zorgt voor een professionele begeleiding tijdens de eclips zelf.
Maar wat houdt een zonsverduistering precies in? Waarom is het zo’n zeldzaam natuurverschijnsel? En waarom zou je helemaal naar Spanje reizen om er één mee te maken? We vroegen het aan Werner Hamelinck, medewerker bij Volkssterrenwacht Urania, co-oprichter van hun jongerenwerking Oberon en oprichter van Urania Mobiel, de eerste mobiele sterrenwacht van Vlaanderen.
We beginnen eenvoudig: wat is een zonsverduistering?
“Zonsverduisteringen behoren tot de meest spectaculaire natuurverschijnselen die er bestaan. Ze ontstaan wanneer de zon, maan en aarde perfect op één lijn staan en de schaduwkegel van de maan op de aarde terechtkomt. Even wordt dag nacht en lijkt de hele natuur daarop te reageren.”
“Tijdens een totale zonsverduistering treden tal van bijzondere effecten op: het licht krijgt een bijzondere kleur, de temperatuur daalt en vogels zoeken hun slaapplaats op. Donkere schaduwbanden rollen razendsnel over het aardoppervlak, sterren en planeten verschijnen aan de daghemel en de zon verandert in een pikzwarte schijf, omgeven door een hagelwitte corona.”
“Het is een haast onaardse ervaring van hemelse schoonheid. Iedereen zou dit verschijnsel minstens één keer in zijn of haar leven moeten meemaken.”
Hoe vaak komt dit fenomeen voor?
“Totale zonsverduisteringen zijn zeldzaam. Hoewel er bijna elk jaar ergens een totale eclips plaatsvindt - gemiddeld 3 op 4 jaar tijd - is het gebied waar ze totaal zichtbaar is erg klein. Gemiddeld wordt slechts drie procent van het aardoppervlak door de schaduw van de maan bedekt.”
“Daardoor kan het eeuwen duren voordat eenzelfde plaats opnieuw een totale zonsverduistering meemaakt. In België gebeurde dat voor het laatst op 11 augustus 1999. De keer daarvoor was op 5 mei 1433, en de volgende totale zonsverduistering die hier van begin tot einde zichtbaar zal zijn, vindt pas plaats op 25 mei 2142. Met andere woorden: niemand die vandaag leeft, zal dat nog kunnen meemaken op ons grondgebied.”
En op 12 augustus 2026 is er dus eentje te zien in Spanje?
“Inderdaad. Vaak vinden totale zonsverduisteringen ver van huis plaats. In 2024 was er bijvoorbeeld een in Mexico, in 2023 in Australië, in 2022 geen, in 2021 op Antarctica, in 2020 in Chili en in 2019 in Argentinië … en zo kunnen we nog lang doorgaan.”
“Maar op 12 augustus 2026 komt het fenomeen opnieuw dichtbij: in Spanje. Het wordt de dichtstbijzijnde totale zonsverduistering sinds 1999. In België zal de zon dan voor ongeveer 90 procent door de maan bedekt worden. Dat is op zich al indrukwekkend, maar op geen enkele manier te vergelijken met een volledige eclips.”
“Om de eclips in haar totaliteit te beleven, moet je dus naar Spanje reizen. En dat loont: de kans op helder weer in augustus is er groot. Dichter bij huis zullen we dit tijdens ons leven waarschijnlijk niet meer meemaken. Een unieke kans dus om dit spectaculaire natuurverschijnsel te beleven zonder naar de andere kant van de wereld te moeten reizen.”
Hoe worden de reizigers voorbereid op dit fenomeen?
“Tijdens een voorreisvergadering geeft reisleider John Everaert praktische uitleg over de reis zelf. Daarnaast zorg ik voor een eerste introductie tot het astronomische fenomeen en leg ik uit wat de reizigers precies zullen zien.”
“Op de dag van de eclips in Spanje staan mijn collega’s van Volkssterrenwacht Urania klaar om de groep ter plaatse te begeleiden. Zij zoeken de beste locatie om het fenomeen waar te nemen, brengen het nodige optische materiaal mee en zorgen ervoor dat iedereen de zonsverduistering veilig kan observeren met de juiste beschermingsmiddelen.”
Heeft de astronomie-microbe je te pakken? Dan is deze reis een unieke kans om een van de meest indrukwekkende natuurverschijnselen ter wereld van dichtbij te beleven.
Bekijk de reis en schrijf je in >