Meer dan een vereniging: de impact van vrijwilligers bij Davidsfonds
“Het mooiste moment is het compliment.” Zo omschrijft de voorzitter van Davidsfonds Zevekote-Zande, Anja Claeys, haar motivatie om zich als vrijwilliger in te zetten. Al meer dan tien jaar organiseert ze met veel enthousiasme culturele activiteiten en brengt ze mensen uit de kleine West-Vlaamse dorpjes Zevekote en Zande samen.
Dag Anja, hoe ben je bij Davidsfonds terechtgekomen als vrijwilliger?
“Ik ben nu ongeveer vijftien jaar betrokken bij Davidsfonds, waarvan elf jaar als voorzitter. Het begon met een uitnodiging van een buurman, die toen bestuurslid was. De lezingen spraken mij niet meteen aan, maar we gingen wel elk jaar naar de ledenavond, zonder officieel lid te zijn. Tot een jonger bestuurslid mij vroeg of ik interesse had om zelf bestuurslid te worden. Geschiedenis en taal boeien mij enorm, dus ik dacht: waarom niet? Zo is het begonnen.”
Je combineert de functie van voorzitter met die van secretaris. Wat houdt dit precies in?
“Als secretaris regel ik vooral de administratie, maar dat vraagt gelukkig niet al te veel tijd. Als voorzitter hangt het er sterk vanaf hoe een afdeling georganiseerd is. In onze vereniging beslissen we tijdens vergaderingen welke activiteiten we op poten zetten. Ik neem dan de praktische uitwerking voor mijn rekening: afspraken maken met sprekers, het jaarprogramma opstellen en zorgen dat alles goed verloopt op de dag zelf. We zijn een kleine groep, dus iedereen draagt zijn steentje bij.”
“We kiezen voor toegankelijke culturele activiteiten, wat ik soms ‘light cultuur’ noem.”
Welke activiteiten organiseren jullie?
“We organiseren jaarlijks tussen de zes en acht activiteiten. We zijn een kleine vereniging met een relatief jong bestuur: tussen 45 en 70 jaar, en bijna iedereen werkt nog voltijds. Daarom kiezen we voor toegankelijke culturele activiteiten, wat ik soms ‘light cultuur’ noem (lacht). Geen grote orkesten, maar bijvoorbeeld een zanger die Vlaamse liedjes brengt in de kerk van Zande, bedrijfsbezoeken of samen naar een toneelvoorstelling. Zo houden we het behapbaar en aantrekkelijk.”
Hoe groot is de afdeling Zevekote-Zande?
“We hebben zo’n veertig leden, of beter gezegd veertig gezinnen. Gezien de schaal van onze dorpen is dat een mooi aantal. Zande telt ongeveer 280 inwoners en Zevekote een kleine 500. Het is best uniek dat we als vereniging over de gemeentegrens heen samenwerken. Dat is ontstaan doordat Zevekote vroeger niet met Davidsfonds Gistel wilde samengaan en Zande niet met Davidsfonds Koekelare. Toch blijft die grens gevoelig: als we iets in Zevekote organiseren, komen vooral de inwoners van Zevekote en omgekeerd. Terwijl de dorpen amper twee kilometer van elkaar liggen!”
Je runt ook een eigen zaak. Hoe combineer je dat met vrijwilligerswerk?
“Mijn man en ik hebben een installatiebedrijf met veertien medewerkers. Dat betekent dat ik geen 9-tot-5-job heb en mijn dagen goed moet plannen. Maar ondanks de drukte haal ik energie uit mijn werk voor Davidsfonds. Het organiseren van activiteiten geeft me voldoening en ontspanning.”
Wat haal je persoonlijk nog uit je vrijwilligerswerk?
“Energie en verbondenheid. Vorige week hadden we onze ledenavond, waar we een ‘Rad van Fortuin’ speelden en samen dineerden. Als mensen achteraf zeggen dat ze zich geweldig geamuseerd hebben, weet je waarvoor je het doet. Dat sociale aspect is belangrijk. Als vereniging brengen we mensen samen, houden we een oogje in het zeil en zorgen we ervoor dat niemand geïsoleerd raakt. Gemeenten en steden organiseren ook culturele evenementen, maar een lokaal initiatief creëert échte connecties.”
“Als vereniging brengen we mensen samen, houden we een oogje in het zeil en zorgen we ervoor dat niemand geïsoleerd raakt.”
Wat was een van de mooiste momenten uit jouw tijd bij Davidsfonds?
“Onze kersthappenings waren heel bijzonder: een kerstmarkt met eten, drinken en een optreden. We begonnen met een grote tent, maar dat bleek te arbeidsintensief. Later combineerden we de locatie van de kerk met de school, waar mensen konden eten en drinken. Door corona moesten we het concept aanpassen, en uiteindelijk zijn we uitgeweken naar het kerkje in Zande voor een eenvoudige muziekavond met een drankje achteraf. Het blijft een sfeervolle traditie.”
Davidsfonds zet de komende jaren in op ‘de vijftien vensters’. Hoe pakken jullie dat aan?
“We hebben nog niet bepaald hoe we dat gaan invullen, maar een idee is om onze Schatlas eerst te gebruiken bij oud-bestuursleden. Zo kunnen we hun ervaringen en suggesties documenteren. Om daarna hetzelfde te doen met onze huidige leden, zo krijg je toch een speciale dynamiek in de verhalen die er dan in komen te staan. Het concept is vrij in te vullen, wat het flexibel maar tegelijk ook uitdagend maakt.”
Wat zou je zeggen tegen mensen die overwegen om vrijwilliger te worden?
“Als je voelt dat je er energie uithaalt, is het nooit verloren tijd. Je krijgt er zoveel voor terug. Davidsfonds is minder oubollig dan vaak wordt gedacht. We slagen erin om jaarlijks nieuwe leden aan te trekken. Sommigen komen na een pauze van hun lidmaatschap zelfs terug, wat aantoont dat ze het de moeite waard vinden. Mensen kennen elkaar hier en nemen elkaar mee, wat de drempel verlaagt.”
Heb je ideeën over hoe Davidsfonds een nieuw publiek kan aanspreken?
“Ik denk soms: Davidsfonds bestaat al 150 jaar, misschien is het tijd voor een rebranding. In Sint-Eloois-Winkel noemen ze hun afdeling ‘CultuurWinkel’, wat een moderner imago geeft. Namen en branding spelen een grote rol in hoe mensen iets percipiëren. Een frisse wind door Davidsfonds laten waaien zou misschien wel een nieuw publiek kunnen aanspreken.”
Hoe kijken jouw kinderen naar Davidsfonds?
“Mijn twee zonen zijn heel verschillend. De oudste, die in Gent woont, ging als kind al mee naar lezingen en heeft interesse in geschiedenis. De jongste houdt meer van tractoren en gaat liever een pintje drinken (lacht). Het toont aan hoe verschillend interesses kunnen zijn en waarom het belangrijk is om een breed cultureel aanbod te hebben.”
Oké, dan denk ik dat we de belangrijkste zaken besproken hebben. Wil je zelf graag nog iets toevoegen?
“Elk jaar steken we ons jaarprogramma in alle brievenbussen, ook bij niet-leden. Een gepensioneerde vrijwilliger die graag fietst, helpt ons daarbij, waardoor we dit zonder veel moeite rondkrijgen. Zo'n kleine inspanningen maken een groot verschil: ze zorgen ervoor dat mensen zich betrokken voelen en mee blijven doen.”
(C) foto's Smeltpunt