logoprint

Davidsfonds vzw - Quinten Metsysplein 12 - 3000 Leuven - tel.: 016/310.600 - fax: 016/310.608 - info@davidsfonds.be
 

 

Share Instagram: davidsfonds.cultuurnetwerk

Vlaanderen: Verbeelding werkt
Activiteiten

Wie zijn we | Bestuur Activiteiten | Inschrijven op de activiteitenmailing


Bocholt [Maasland]




LEESKRING BLADGOUD


Datum :
Maandag 15 april om 13u30


Omschrijving :

VERSLAG GEMAAKT DOOR: JOSÉE HEYLEN
DATUM EN PLAATS VAN BESPREKING: 15 APRIL 2019 OM 13U.30 BIJ KATHELIJNE DAENINCK WITTE TORENWAL 32 3960 BREE
AUTEUR: MAGDA SZABO
BOEK : DE DEUR
JAAR EERSTE UITGAVE: HONGAARS 1987, NEDERLANDS 2002

1. De schrijfster
Wie is Magda Szabo: Land, tijd, boeken, prijzen?
Magda Szabó werd geboren op 5 oktober 1907 in het Hongaarse Debrecen en stierf in Kerepes 19 november 2007. De boeken die van haar in het Nederlands verschenen, zijn: De andere Esther, De deur, De Katalinstraat, De elfenprins, Het ogenblik. Ze schreef nog vele niet in het Nederlands vertaalde romans en ook essays, reisimpressies, toneel, filmscripts, en gedichten. Voor haar gedichten ontvangt ze al in 1949 de ambitieuze Baumgarten prijs. De communistische partij neemt die af en ze verliest haar baan, ze werkt dan als onderwijzeres. In 1978 ontvangt ze de Kossuthprijs, de belangrijkste onderscheiding voor Hongaarse kunstenaars. In 2003 krijgt ze in Frankrijk de Prix Fémina Etranger.

Ken je andere Hongaarse schrijvers?
Ja, Zsolt von Harsányi. Ik las van hem ‘Magdalena’.
En György Konrád. Ik las van hem ‘Geluk’.En heb van hem, nog ongelezen: ‘Het tuinfeest’ en het vervolg daarop: ‘Melinda en Dragomán’.

2. Algemene sfeer
Wat is de algemene sfeer van het boek?
Een dorpse sfeer: iedereen kent iedereen. Daarbinnen gaat het vooral over de relatie tussen de schrijfster, Emerence en Viola, de hond.
Zette dit boek je aan het denken,
De gedachte aan het geheim achter de deur (titelwoord) hield me wel bezig en ook de verhouding tussen werkgeefster en Emerence deed me naar oplossingen zoeken wanneer er te veel spanning in de lucht hing.
ontroerde het je?
Nee, tot nu toe nog niet. Wat niet wegneemt dat ik me dit boek altijd zal herinneren.

Roept het verhaal de werkelijkheid op of voegt de auteur haar eigen werkelijkheid toe?
Ja, het kan de werkelijkheid weergeven maar dan door die te beschrijven ga je wat overdrijven.
Haar eigen werkelijkheid wordt gebruikt en is het uitgangspunt.

3. De personages
Hoofdpersonen.
Emerence (°1905), de schrijfster en Viola de hond.

Andere personages.
De luitenant-kolonel, Sutu van de fruitkraam, Polett de strijkvrouw en Adelka, de weduwe van de laborant. Ook nog de zoon van de broer Joszi van Emerence.

Wie spreekt je het meeste aan?
Ik vereenzelvig me het meest met de ik-persoon, de schrijfster. Maar over Emerence is meer geweten, die ken je dus beter.


4. Sociale, politieke en culturele achtergronden
Sociale achtergrond: Een jonge burgerlijke, calvinistische, ontwikkelde schrijfster en een bejaarde volkse poetsvrouw spelen de hoofdrol.
Politieke achtergrond:
p.84 Het gedicht, dat ze waarschijnlijk tijdens haar drie jaar lagere school op een schoolfeest had voorgedragen voor haar meester, een paar jaar na de Russische revolutie van 1905 en een paar jaar voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, weerklonk elk jaar naast ons bed met Emerences nooit verflauwende stem.
p.100 Veldslag tegen de Turken bij Mohacs (1526)
p. 117 In het hoofdstuk Politiek is er sprake van het communisme, Marx, Tweede Wereldoorlog, de grondverdeling, Robespierre, de heilige koning Ladislaus, Horthy, Hitler, Rákosi en Karel IV waren juist dezelfden: degenen die de macht hadden,die de lakens uitdeelden, en dus bevelen mochten geven aan wie dan ook en wat dan ook.
p. 124 Kennedy en Maarten Luther King
p. 125 De Verenigde Naties
p.126, verborgen Duitser, eigenaars van het huis naar Zwitserland vertrokken
p. 128 Kennedy
Culturele achtergronden:
p. 209 Vlaamse schilderijen
televisieoptreden, prijsuitreiking, schrijversbijeenkomst in Athene en man ook schrijver. Vele boeken in huis.


5. Verhaallijn
Situering in tijd: in de tachtiger jaren van vorige eeuw wordt het verhaal verteld en het boek uitgegeven. De episode die verteld wordt is na de tweede wereldoorlog, ik denk in de late jaren vijftig en begin jaren zestig want Emerence noemt Kennedy die was president van 1961 tot 1963.
De ruimte: de hoofdstad Boedapest.
Structuur van het verhaal.
Het is één grote herinnering die later in het leven verteld wordt.
Spanningsopbouw.
Wat zit er toch achter die deur? Die spanning duurt gedeeltelijk tot p. 164. Gedeeltelijk want daarachter is nog een deur, wat zit daar achter?

6. Vertelperspectief
Het is een ik-roman, autobiografisch.

7. Taal en stijl
Zinsbouw?
Zeer vloeiend geschreven.
Referenties naar Hongaarse geschiedenis en klassieke literatuur.
Hongaarse geschiedenis:
p.49 Wat had ik toch veel respect voor dierenvrienden die zonder één zucht of gebaar de afgesloten wagens voorbij lieten gaan, en waarover zogenaamde kwaadaardige lasteraars logen dat daar mensen in opgesloten zaten!
p. 64 Het beleg van Boedapest
Klassieke literatuur: p.9 Erinyen= Griekse wraakgodinnen.
p. 76 Jason en Medea
p. 80 Aeneis: heldendicht door Vergilius

Humor?
Neen, het is een nogal ernstig verhaal met toetsen van humor.
Keuze van de titel?
Een buitengewoon intrigerende keuze: een bekend woord en begrip, toch nietszeggend over de mogelijke inhoud. Een deur is een opening in een muur en is een afsluiting, twee tegenovergestelde mogelijkheden. Is dat bedoeld als symbool voor de aantrekking en afkeer die de twee vrouwen afwisselend voor elkaar voelen?

8. Citaten die je treffen door inhoud of vorm.
P. 33 Emerence was wel een christen, maar er bestond geen geestelijke die haar daarvan zou hebben kunnen overtuigen, want hoewel er geen glittertje van die avondjurk over was, toch was de glinstering van de pailletten in haar bewustzijn blijven kleven.
P. 46 ‘Het is een bijzonder geschenk,’ zei mijn man toen ik het hondje onder mijn jas knoopte en diens angstige zwarte snuit naar de weg spiedde vanachter mijn bontkraag, intussen lekte er smeltende sneeuw van zijn poten en zijn buik. ‘Zelden krijgt men zo’n echte kerstverrassing.’ … Zo schreden we voort, als deelnemers aan de kleine processie van een geheimzinnige sekte op kerstavond, met het zwarte relikwie rond mijn nek. Nooit eerder noch later, toen ze voor mij had willen sterven, heb ik Emerence zo gezien in haar nooit uitgeleefde moederlijke gevoelens als toen ze merkte wie we meebrachten. Op het moment dat we de keuken binnen kwamen, was ze net bezig het kerstgebak op een schaal te doen, maar ze gooide meteen het mes neer en nam de hond uit mijn handen. Ze pakte de stofdoek en wreef hem grondig droog, waarna ze hem op de keukenvloer zette om te kijken of hij kon lopen.

9. Conclusie
Heb je dit boek graag gelezen? Ja het is een mooi boek en ook omdat we uit dat taalgebied maar weinig kennen. Heb je na dit boek nog zin in een ander boek van deze schrijfster?
Zeker!

10. Dit boek krijgt 8 /10

 Josée Heylen


Locatie :
Kathelijne Daeninck
Witte Torenwal 32 bus 1
3960 Bree



We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat wij u de beste ervaring op onze website geven. Dit omvat cookies van websites van derden van sociale media als u een pagina bezoekt die embedded content bevat van sociale media. Dergelijke cookies van derden kunnen uw gebruik van deze website volgen. Als u doorgaat met gebruik van deze website, gaan we ervan uit dat u alle cookies op deze website graag ontvangt. U kunt echter uw cookie-instellingen op elk gewenst moment wijzigen door uw cookies voor dit domein te wissen.