logoprint

Davidsfonds vzw - Quinten Metsysplein 12 - 3000 Leuven - tel.: 016/310.600 - fax: 016/310.608 - info@davidsfonds.be
 

 

Share
Activiteiten

Wie zijn we | Bestuur Activiteiten | Inschrijven op de activiteitenmailing


Bocholt [Maasland]



imageimage

LEESKRING BLADGOUD


Datum :
Maandag 14 augustus 2017 om 13u30


Omschrijving :

Verslag gemaakt door: Josée Heylen
Datum en plaats van bespreking: 14-08-‘17 Josee Heylen, Kapelstraat 39, 13u30
Boek: Kinderjaren
Auteur: Maksim Gorki
Vertaler: Maarten Tengbergen
Jaar van eerste druk: 1914, in het Nederlands: 1981

1.Wat was jouw eerste indruk van dit boek, voor je ook maar één letter erin gelezen had? Denk aan titel, kaft en flaptekst en recensies.
Een paar jaar geleden las ik het boek. De tekst op de achterkant is het meest indrukwekkend. De voorkant een afbeelding van een slee getrokken door een paard, daarop een doodskist en drie personen, begeleid door een hond. De kleuren: zwart, een streepje blauw en bordeaurood. Niet te dik niet te dun.

2.Heb je interessante informatie over de schrijver gevonden?
In mijn eigen archief had ik niks.

3.Wat is de algemene sfeer van dit boek?
Ik zou me daar in die omgeving en die tijd als kind zeer onveilig gevoeld hebben. Wreedheid en tederheid wisselen elkaar af.

4.De personages.
a.Schets het karakter van het hoofdpersonage: wat voor kind was hij?
Alekséj is een goede waarnemer. Hij was bang voor grootvader.
Weetgierig: Hij zit te denken over de betekenis van woorden en de gedragingen van de mensen p 38 a2. Door de krenkingen van het krijgen van slaag van grootvader en het ziek zijn naderhand werd hij rijper en overgevoelig voor het leed dat anderen werd aangedaan. P 25. Weemoed 74. Neerslachtigheid 77 boven. Geen vriendjes 92, zwaarmoedigheid 96 kookte van woede 141.
b.Stel: je geeft een intiem feestje en je nodigt als dat mogelijk zou zijn, de schrijver - als volwassene - uit. Wie van de andere personages wil je er ook bij hebben? Waarom? En wie van hen zeker niet, waarom niet?
De grootmoeder, een pracht van een vrouw. Tsyganov.
Niet de grootvader. Zo’n machtswellusteling. En ook erg gierig.

5.Zette dit boek je aan het denken, ontroerde het je, schokte het je?
De grootmoeder ontroerde me, de grootvader schokte me.
P 39 Het was allemaal heel vreemd en verontrustend. Een ander leven kende ik niet, maar ik herinnerde me vaag dat vader en moeder anders hadden geleefd: ze gebruikten andere woorden, waren anders vrolijk, liepen altijd naast elkaar en zaten dicht tegen elkaar aan. Het gebeurde vaak dat ze ’s avonds een hele tijd bij het raam luid zaten te zingen en te lachen, zodat de mensen op straat bleven staan en omhoog keken.

6.Het verhaal: waar en wanneer speelt het zich af?
Nizjni Novgorod (Russisch: Нижний Новгород), tussen 1932 en 1990 Gorki genoemd als eerbetoon aan de hier geboren schrijver, is met ongeveer 1,25 miljoen inwoners (2010) de op vier na grootste stad van Rusland na Moskou, Sint-Petersburg, Novosibirsk en Jekaterinenburg. Nizjni Novgorod is de hoofdstad van de oblast Nizjni Novgorod alsmede van het federale district Wolga.
1871-1879

7.Heeft het boek je informatie bijgebracht van sociale en/of politieke, culturele, historische, filosofische, religieuze, … aard?
Sociaal: Veel arme mensen. De Olonetsers (religieuze afgescheurden)werden vervolgd (72). ,
Politiek: Krijgsgevangen Fransen in 1812. Hongaarse veldtocht in1848. Over Bonaparte. Op p.176 gaat zijn stiefvader, hier Maksimow Zjenja genoemd, vechten in de Russisch-Turkse oorlog (1877-1878).
Cultureel: Zowel Grootvader als grootmoeder vertellen veel. Feestavonden waar oom Jakow optrad met zijn gitaar. Die speelde zo mooi dat de toehoorders wel eens in trance geraakten.p 33. Gedichten en liedjes verschijnen om de haverklap (81). Op 33 is er sprake van een schilderij: Grootvader stond met zijn ene been naar voren, zoals de boer met jachtspies op het schilderij ‘De Berejacht’. Op p 150 leest grootvader een boek: ‘Aantekeningen van mijn vader’ waarvan hij een plechtig ritueel maakt. Grootmoeder borduurt (203) en doet aan kantklossen (192), ik vind dat een kunstige hobby.
Filosofisch:p 71 Wie zijn beter, de Fransen of de Russen? p 149 onderaan: De Russische mens …
Religieus: Bijna op iedere bladzijde lees je wel iets over godsdienst.

8.Taal en stijl.
a.Moeilijke woorden of zinsbouw? Almandien-edelsteen: edelgesteente, bruinachtig tot donker violetrode granaat.
b.Schrijfstijl? Echte vertelkunst! Mooie metaforen (vergelijkingen): p. 10 (Moeder) haar gezicht is donker, als van ijzer en uitdrukkingsloos. P. 15 De stoomboot kwam op gelijke hoogte met de mooie stad en ging voor anker midden op de rivier, waar vele schepen dicht naast elkaar lagen, met hun honderden masten als naalden van een stekelvarken omhooggestoken. P. 18 Ze praatten lang met elkaar, in het begin vriendelijk, maar na een tijdje begon grootvader met zijn voet over de vloer te schrapen, als een haan voor het gevecht, stak dreigend zijn vinger op tegen grootmoeder en siste haar toe: ‘ik weet het wel, je houdt meer van hen! P. 34 Het leek alsof hij in een diepe slaap verkeerde; zijn tanden waren op elkaar geklemd en alleen zijn handen schenen een eigen leven te leiden: de gekromde vingers van zijn rechterhand bewogen trillend, dicht tegen elkaar aan geklemd, over de donkere klankbodem, als een fladderende, zijn vleugels uitslaande vogel, terwijl de vingers van zijn linkerhand razendsnel over de greepplank gleden. (Er zijn nog vergelijkingen ondermeer op p.42, 75, 113, 125, 176, 192)
c.Dit is geen verzonnen verhaal maar een biografie, bovendien een autobiografie, wat vind je van deze verhaalvorm? Las je ooit eerder een autobiografie? Welke? Houd je een dagboek of zo iets bij? Wil je daaruit een stukje voorlezen?
Ja, in de vorm van dagboeken. Het eerste dagboek dat ik las was Het Achterhuis van Anne Frank. Nu staan er hier 126 op de bovenste plank.
Een droom uit mijn dagboek: We kwamen Marie-Madeleine tegen in de Dorpsstraat, Koen en ik. Het was lekker zonnig weer, iedereen was luchtig gekleed. Koen stopte niet toen we haar ontmoetten, hij liep door tot aan de fontein en stond daar naar ons beiden te kijken. Marie-Madeleine droeg een dikke, zwartwollen mantel. Het leek wel de jas die ik me gekocht had voor de begrafenis van Rik. Had ik haar die gegeven? Voor mij was die toen wat ruim maar haar paste hij als gegoten, alleen was hij veel en veel te lang. Afgezien daarvan zag ze er goed uit en ze was ook welgemutst. Zeker omdat ze nu volledig genezen is, dacht ik. Ze vroeg of ik me ’s avonds ook zou verkleden. Ik begreep eerst de vraag niet want ik dacht dat het vandaag kermis was en dat er daarom zoveel mensen op de been waren, maar nee, het was carnaval. En het was koud. Alleen Koen en ik liepen zonder jas, zag ik nu. Ginds kwam de carnavalsstoet al aan met zijn hoempapamuziek. Kindjes stonden met hun plastic zakjes op het trottoir te wachten op het strooien van snoepjes.
Ik wist niet dat Marie-Madeleine zich wel eens verkleedde met carnaval maar ze zei dat ze het ieder jaar deed, telkens met een ander pak dat ze zelf ontwierp en naaide en een nieuw masker waarvoor ze naar Weert ging. Ze vond het maar flauw van me dat ik niet wou meedoen aan de pret. Ik moest dan ten minste beloven dat ik ’s anderendaags zou komen kijken naar haar carnavalspakken. Ze had er een hele kleerkast vol van.

9.Citaten die je treffen omdat ze mooi en/of wijs en/of humoristisch zijn?
Iedere alinea zou je kunnen citeren.
p. 113: Zijn paard was stokoud en zag eruit alsof een dronken schilder een keer begonnen was haar van nature witte huid in allerlei kleuren te verven- zonder ooit zijn werk af te maken. Haar benen stonden krom en zij leek helemaal uit lapjes genaaid te zijn: het benige hoofd met doffe ogen hing droef naar beneden en was slechts losjes aan de romp bevestigd met een paar opgezwollen pezen en een oud versleten vel. Oom Pjotr behandelde haar met eerbied, sloeg haar niet en noemde haar Tànka.

10. Conclusie
a.Deed dit boek je denken aan een ander boek dat je ooit las? Het vergeten dorp, Natasha, beide van Theodor Kröger, De openhartige verhalen van een Russische Pelgrim, Het geluk van Rusland van Johan de Boose. Anna Karenina van Tolstoï, maar ik vind dit veel boeiender.
b.Welke zijn van dit boek de minpunten, de pluspunten? Geen minpunten, bij de tweede keer lezen weer even boeiend.
c.Heb je zin in het tweede deel van deze autobiografie: ‘Onder de mensen’? Ja hoor.

11. Dit boek krijgt gemiddeld van zeven aanwezigen: 8,8 op 10.

 Josée Heylen


Locatie :
Josée Heylen
Kapelstraat 39
3950 Bocholt